میرزا فتحعلی آخوند زاده در همان روزهای نوپایی روشن فکری در ایران تلاش کرد شر خط عربی را از سر فارسی کم کند اما با مخالفت روحانیون به شکست انجامید. هنوز هم طرفداران این نظریه به غرب زدگی متهم می شوند. متاسفانه در این کشور همه چیز بوی نای ایدئولوژی می دهد.

البته مهران!من فکر می کنم درستش اینه که خط ما اصلاح بشه نه اینکه تغییر کنه.
ما ایرانی ها ، خط فارسی -عربی رو تبدیل به یه هنر فاخر کردیم و این هنر که خودش یه میراث عظیمه ،با تغییر خط از بین خواهد رفت. همونطور که در ترکیه و تاجیکستان و آذربایجان و .... دیگه هنر خوشنویسی معنایی نداره.

راستش من شعر تاجیکی زیاد نخوندم ولی دوست دارم بخونم ببینم با مشابهت حروف و صداها چیکار می کنن. مثلا فرض کنین، تو خط اونا، کلمات قرض و لفظ ، هم قافیه اند. چون حروف ظ و ض تو خطشون ، هر دو یجور نوشته میشن، ولی تو خط ما این دوتا ابدا هم قافیه نیستن و صدها مثال دیگه .
از این جهت من فکر می کنم خط ما باعث غنی تر شدن شعر و ادبیاتمون می شه.چون مجبوریم از لغات و واژه های بیشتر و متنوعتری استفاده کنیم.
این کامنت توسط hich در ۲۸ خرداد ویرایش شد

هیچ عزیز زاستش مصائب خط عربی بیشتر از مواهبش بوده برای ما. مساله داره این می شه که به خاطر این خط کل زبان در معرض پیوستن به فهرست زبان های مرده داره قرار می گیره. البته علت های زیادی داره که شاید خط یکی از مهم ترین هاش باشه. در نظر بگیرید که ترکیه هنوز در رده های بالای کتابت قرآن با خط هنرمندانه داره و در عوض زبان ترکی رو زنده کرده تا حد و اندازه های نوبل ادبیات- که البته تین هم فقط به خاطر خط نیست اما خط نقش مهمی داره.
در حال حاضر دغدغه ما به بود و نبود فروکاسته شده. تا اگر مجالی برامون باقی موند هنر.

اما در مورد ادبیات تاجیکی باید عرض کنم چیز قابل عرضی نیست. زمان دانشجویی با کمک نماینده های فرهنگی تاجیکستان که تو نمایشگاه کتاب تهران اومده بودن تعدادی کتاب مهم از ادبیات معاصرشونو گیر آوردم به این قصد که با معرفیش هم پروژه ی دانشگاهو انجام بدم هم شاید ارایه اش کنم. پروژه انجام شد اما کتابها آن قدر چشم گیر نبودند که بشه ارایه کرد. یعنی تغییر خط اونجا زیر سایه ی ادبیات دولتی اون قدر در محاق مونده که قابل تحلیل معنا دار نیست.

حاشیه: مساله دیگه تو تاجیکستان اینه که به سختی می شه تشخیص داد زبان مردم فارسیه نه روسی. مثل ایرانی ها که فکر می کنن فارسی با لهجه ی تهران فارسی درست و بدون لهجه است که داره به قیمت از دست رفتن تمام لهجه های این زبان تموم می شه، اون جا هم تصور اینه که با روسی حرف زدن کلاسشون بالا می ره.

ما ایرانی ها ، خط فارسی -عربی رو تبدیل به یه هنر فاخر کردیم و این هنر که خودش یه میراث عظیمه ،با تغییر خط از بین خواهد رفت.

بر چه پایه ای میگید این هنر ایرانیه؟

بر چه پایه ای میگید این هنر ایرانیه؟

این یه واقعیته که ما ایرانی ها از خط عربی ، هنر خوشنویسی رو بوجود آوردیم.

گفته بعضی لغتهای ساخته شده را مردم نمیشناسند
آیا واقعا مردم پاتک را نمیشناسند ؟ّ!!! من که خیلی در حرفهای روزمره مردم شنیده ام که این کلمه را به کار ببرند

این یه واقعیته که ما ایرانی ها از خط عربی ، هنر خوشنویسی رو بوجود آوردیم.

من عرب هم دیده ام که نستعلیق می نوشت و تصور هم می کرد هنر عربی است. سوال من اینه که سندی و تاریخچه ای هم موجود بر این مدعا هست یا خیر؟

ویکیپدیا

نستعلیق

متشکرم.

به هر حال گذر زمان تغییراتی در زبان و خط ایجاد می کنه واین مسئله اجتناب ناپذیره ولی یه نظر تو این مصاحبه برای من جالب بود:

سرعت تغییر زبان نشانه تحولات اجتماعی است. یعنی هر قدر که در جامعه تحولات بیشتر باشد، زبان بیشتر تغییر می کند. اگر ما هنوز شاهنامه را می فهمیم ( البته ادعا می کنیم ) معنی اش این است که در ظرف هزار سال، تحولات اجتماعی در ایران خیلی کم بوده است.

تبدیل خط فارسی به لاتین ( مثل ترکیه ) در آینده به سود مردم خواهد بود و در ضمن وقتی خط کشور از میخی به فارسی تغییر کرد مگر تاریخ ما عوض شد؟ مگر تاثیر روی تاریخ ما و تاریخ هنر ما گذاشت ؟ در آینده هم علیرغم تغییر خط، چنین خواهد شد.